Çocukların Öfke Krizleri İle Başa Çıkmak İçin 5 Altın Kural

portrait-317041

Hemen her gün yürüdüğüm sokakta, bir alışveriş merkezinde, süpermarkette istediği olmadığı için öfke krizine giren bir çocukla karşılaşıyorum. Elbette çocuğunun ağlamasından utanan, suçlu hisseden, öfkelenen ebeveynler de yanlarında oluyor; “Bak ağlarsan sana dondurma almam…”, “Tamam seni parka falan götürmüyorum o zaman…”, “Biraz daha ağlarsan seni burada bırakıp gidiyorum…”. Ve tabii ki etrafta onları meraklı gözlerle izleyen seyirciler; “Hmmm şuna bak nasıl da ağlatıyor çocuğu..”, “E o kadar şımartırsanız çocukları olacağı bu…”, “Ağlama bakayım bak polis amca şimdi gelip seni hapse atar yoksa…”

Amacım bu son derece içimizden, insani ama aynı zamanda işleri zora sokan tepkileri yargılamak değil. Böyle konuşuyoruz çünkü;

  • Tam olarak ne yapacağımızı bilmiyoruz…
  • Olaylara, insanlara, çocuklara karşı ön yargısız yaklaşmakta zorlanıyoruz…
  • Bir çocuğun ağlaması ve sınırları zorlamasının gelişimsel olarak normal olduğunu kabul etmiyoruz, aksine öfkeleniyor, utanıyoruz…

Halbuki bu öfke krizleri gelişimin normal bir parçasıdır. Çocuklar genellikle bir-dört yaş arası dönemde bu krizlere sık sık tutulurlar. Çocuklar büyüdükçe fiziksel ve ruhsal olarak daha bağımsız olurlar, oynamak, kıyafetlerini giymek, kendi işlerini kendileri yapmak isterler.  Ancak yapmak istedikleri şeylerde başarısız olduklarında veya durdurulduklarında çok üzülürler ve bu duyguyla baş etmekte çok zorlanırlar. Özgürlük isteği ve amacına ulaşamama arasındaki savaş öfke krizlerine sebep olur. Çocuklar yorgunken, açken, görmezden gelindiklerini hissettiklerinde, üzgün ve heyecanlı olup duygularını ifade edemediklerinde de öfke krizlerine tutulurlar. Onlar bu tür durumlarla başa çıkmayı öğrendikçe öfke nöbetleri de azalacaktır. Ancak bu koşulları tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak hem doğru değil hem de imkansızdır.…

Peki çocuğunuz gelişiminin normal bir parçası olarak bu krizleri geçirdiğinde siz ne yapabilirsiniz?

1. Sakin olun! Dünyada ağlayan tek çocuk sizinki değil, bu da geçecek…

2. Çocuğunuzun ve etrafındakilerin güvende olduğundan emin olacak şekilde davranışı görmezden gelin. Çocuğunuz ağlarken ve bağırırken sorunu çözmeye çalışmayın.

3. Gördüğünüz ilk pozitif davranışı ödüllendirin. Örneğin bağırmayı bıraktığında bütün ilginizi ona çevirin ve sakin bir sesle davranışı farkettiğinizi söyleyin.

4. Tamamen sakinleştiğinde onunla konuşun. Duygularını ifade etmesi için onu cesaretlendirin ve duygularını kabul edin.

5. Öfke krizlerinin hangi durumlarda oluştuğunu gözlemleyin. Çocuğunuzun size söylemek isteyip de ifade edemediği şeyleri böylece keşfedin.

Senem Han Uysal

REFERANSLAR

The Head Start Leaders Guide To Positive Child Outcomes

http://eclkc.ohs.acf.hhs.gov/hslc/hs/resources/ECLKC_Bookstore/PDFs/HeadStartGuidePositiveChildOutcomes.pdf

Mental Health and Growing Up Factsheet, The Royal College of Psychiatrists

http://www.rcpsych.ac.uk/healthadvice/parentsandyouthinfo/parentscarers/dealingwithtantrums.aspx

 

Bir cevap yazın

KAPAT