Çocukları Korkutmadan Disipline Etmek İçin Fikirler  

uzayli

Selçuk Erdem’in uzaylı karikatürü toplulumuzda çocukları nasıl eğitmeye çalıştığımız ile ilgili çok çarpıcı bir örnek olarak beni hem gülümsetti hem de içimi burktu. Eminim bu yazıyı okuyan herkes şöyle bir gözlerini kapayıp kendi çocukluğuna dönse karikatürdeki gibi onlarca cümle bulup çıkarabilir:

“Anne, babasını dinlemeyen çocukları Allah taş eder.”
“Yemezsen arkandan ağlar.”
“Bak aç ağzını yoksa polis amca geliyor.”
“Bir daha duyarsam ağzına acı biber sürerim.”
“Arkadaşına vurursan elinden böcekler çıkar.”
“Ben gideyim de başka çocukların annesi olayım.”
“Çabuk yat yoksa öcüler gelir.”
“Akşam babana söylerim.

Sürekli bunları duyarak büyüyen bir çocuk olmak ister miydiniz? Bunları duymak bir çocuğu nasıl etkiler? Bu cümleler neden ebeveynlerin işine yarar? Çocukların olumsuz davranışlarını düzeltmenin daha pozitif bir yolu yok mudur? Gelin bu soruları cevaplamaya çalışalım.
Çocuklar sınırları sürekli test ederler. Yapılan son araştırmalar normal şartlar altında bir çocuğun her üç dakikada bir bir davranış problemi yaşadığını göstermektedir. Bu tür bir durumda ne yapacağından tam olarak emin olmayan bir ebeveyn paniğe kapılır. Olumsuz davranışı en hızlı şekilde engellemek için çocuğu korkutur. Çocukları korkutmak asla kalıcı bir çözüm sağlamadığı gibi uzun vadede korku ve fobilerin oluşmasına sebep olur. Aslında hiçbir anne baba çocuğunda kalıcı hasarlar bırakacak korkuların oluşmasına sebep olmak istemez. Ama daha iyi bir fikri yoksa çocuğu korkutarak kontrol altına almak en kısa ve etkili yol olarak görünebilir. Şimdi daha iyi bir fikrimiz olması için çocuklarda pozitif disiplini nasıl sağlayabileceğimize bir bakalım:

 

1. Davranışın ardındaki anlamı bulmaya çalışın: 

Çocuklar hiçbir zaman uygun olmayan bir davranış sergilemek istemezler. Eğer böyle yapıyorlarsa mutlaka bir sebebi vardır. Bu gibi durumlarda çocuğun ihtiyacını doğru anlamamız gerekir. Uykusuz, yorgun veya aç değilse çok büyük ihtimalle sizin ilginize ihtiyaç duyuyordur. Belki de arkadaşımızla yaptığımız sohbet biraz fazla uzamıştır.

2. Çocuğunuzdan önce kendinizi kontrol etmeye çalışın:

Kendi davranışlarımızı kontrol altına almak her zaman karşımızdaki insanı kontrol etmeye çalışmaktan daha kolaydır. Şimdi derin bir nefes alın ve yaşadığınız sorun ne olursa olsun sakin bir tutum sergileyerek model olun. Unutmayın bir çocuğu bağırarak sakinleştiremezsiniz.

3. Beklentileriniz tutarlı ve gerçekçi olsun: 

Restoranda son bir saattir sizinle aynı masada oturan çocuğunuzdan bir süre daha sessizce oturup yemeğini yemesini beklemek haksızlık olur. Beklentilerinizi çocuğunuzun ihtiyaçlarını da gözeterek belirleyin ve tutarlı olun. Örneğin bir gün masaya oturarak yemesini bekleyip ertesi gün oyun oynarken arkasından koşup ağzına yemek koymaya çalışmayın.

4. Görmek istemediğiniz değil, görmek istediğiniz davranışa odaklanın: 

Çocuklar genelde ilgiye ihtiyaç duyduklarında davranış problemi gösterirler. Olumsuz davranışlarıyla ilgilenmek de bu davranışları pekiştirir. Olabildiğince pozitif davranışlara odaklanın ve olumsuz davranışları bir tehlike arz etmediği sürece görmezden gelin.

5. İlgisini başka yere çekin: 

Çocuklar “hayır” ve “yapma” kelimelerini duydukça yaptıkları davranışa devam etme eğilimi gösterirler. Bu nedenle onlara neyi yapmamalarını söylemek yerine (koşma düşersin), yapmalarını istediğiniz davranışı söyleyin (hadi parmak ucumuzda yavaşça yürüyelim).

Senem Han Uysal 

Referanslar

Seven Tips for Practicing Positive Discipline, Bridget Bentz Sizer
www.pbs.org

Positive Discipline for Attention Seeking Behaviors, Kelly Pfeiffer
www.positiveparentingconnection.net

Bir cevap yazın

KAPAT